Reagovanje Vrhovnog suda Crne Gore na rezultate istraživanja CDT-a o transparentnosti rada crnogorskih sudova

U cilju potpunog informisanja crnogorske javnosti, a povodom juče objavljenih rezultata istraživanja transparentnosti sistema krivičnog pravosuđa koji je sproveo Centar za demokratsku tranziciju (CDT), Vrhovni sud Crne Gore daje sledeće saopštenje:
 
Crnogorski sudovi čvrsto su posvećeni razvoju i unapređivanju transparentnosti svog rada što potvrđuje i postojanje portala sudovi.me, u okviru kojeg se nalaze web stranice svih redovnih sudova u Crnoj Gori.

Na web stranicama sudova objavljuju se pravosnažne sudske odluke, rasporedi suđenja, bitne informacije o radu i unutrašnji akti sudova, dok se u okviru web stranice Vrhovnog suda mogu naći i prevedene presude Evropskog suda za ljudska prava u Strazburu (ESLJP) protiv Crne Gore, odabrane presude i publikacije, informatori, vodiči, memorandumi i protokoli o saradnji sa nevladinim i međunarodnim organizacijama, zakjučci sa sastanaka predsjednika svih sudova, zakonski i drugi propisi.
 
S tim u vezi, iznenađuju rezultati monitoringa koje je objavio CDT, a koji ukazuju na navodnu nedovoljnu transparentnost rada sudova i zadovoljenje ispodpolovičnog broja indikatora koji su se primjenjivali u sprovedenoj evaluaciji.

Naime, prilikom započinjanja istraživanja monitori CDT-a morali su se prethodno upoznati sa svim propisima koju regulišu ustrojstvo i nadležnost sudske grane vlasti, a indikatore prilagoditi specifičnosti sudskog sistema koji se u bitnom razlikuje od sistema izvršne i zakonodavne vlasti i indikatora koji se primjenjuju u odnosu na njihov rad.

To znači da je za objektivno istraživanje CDT-a predsulov bilo prethodno znanje monitora da sudovi nemaju samostalne budžete, odnosno da u okviru Budžeta Crne Gore postoji posebna potrošačka jedinica "Sudstvo" te da iz tog razloga sudovi svoje budžete nisu ni mogli pojedinačno iskazivati i postavljati na web stranicama.

Stoga, nesumnjivo proizilazi da nije održiva ni profesionalna ocjena CDT-a da sudovi najlošiju transparentnost pokazuju u oblasti budžetskih sredstava jer se taj pokazatelj nije ni mogao primjenjivati pojedinačno za sudove. Naime, sudovi saglasno Zakonu o budžetu ne mogu objavljivati samostalne budžete i završne račune, dakle pojedinačne akte i ugovore o raspolaganju finansijskim sredstvima iz javnih prihoda i državnom imovinom.

Nadalje, negativni poeni koji utiču na umanjenje ukupne ocjene transparentnosti rada sudova od strane CDT-a dati su za nepostojanje Godišnjeg plana rada, neobjavljivanje Godišnjih izvještaja o radu, spiska službenika sa zanimanjima, organograma, biografija sudija i sl.

Napominjemo da sudovi, s obzirom na njihovu nadležnost, ne mogu imati Godišnje planove rada kao ostali državni organi već isključivo Godišnje rasporede poslova. Isti su objavljeni na portalu sudova, a prostim uvidom se mogu utvrditi imena i raspored svih sudija i službenika i opis njihovog posla za cijelu tekuću godinu. Takođe, organizacione jedinice svakog suda utvrđene su u Godišnjem rasporedu kao i u Pravilniku o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji sudova koji su objavljeni na web stranicama.

Saglasno Zakonu o Sudskom savjetu Godišnji izvještaj o radu usvaja Sudski savjet Crne Gore. Na njegovoj i web stranici Vrhovnog suda objavljeni su svi Godišnji izvještaji 2008-2013. godine, na crnogorskom i engleskom jeziku, koji sadrže detaljne analize i rezultate rada svih sudova, ukupno i pojedinačno za prethodnu sudijsku godinu. U skladu sa postojećim zakonskim rješenjem sudovi ne objavljuju pojedinačne izvještaje o radu, već se njihovi rezultati rada javnosti predstavljaju na koferencijama za medije predsjednika sudova ili putem saopštenja.
  
 
Primjenjivanje opštih indikatora u ovom istraživanju CDT-a, odnosno njihovo neprilagođavanje specifičnostima sudskog sistema, umjesto svakako pozitivnih dovelo do je do davanja negativnih procenata, čime je nesumnjivo javnosti predstavljena pogrešna ocjena transprentnosti rada pojedinačnih sudova i sudstva u cjelini.

Takođe, podsjećamo Vas da pohvalne ocjene na konstantnom unapređivanju transparentnosti rada crnogorskih sudova dolaze i od Evropske komisije kroz Izvještaje o napretku, ali i od niza nevladinih i međunarodnih organizacija koje svakodnevno vrše monitoring našeg rada.

Vjerujemo da će građani Crne Gore, domaća i međunarodna javnost nastaviti da prepoznaju našu otvorenost, a crnogorski sudovi na čelu sa Vrhovnim sudom i dalje će predano raditi na unapređivanju transparentnosti rada i otklanjanju svih uočenih nedostataka, naročito u ispunjavanju obaveze pojedinih sudova da na web stranicama objavljuju raspoložive informacije u skladu sa Zakonom o slobodnom pristupu informacijama. To će ubuduće voditi još kvalitetnijoj sadržini portala nacionalnih sudova, a u skladu sa svim domaćim i međunarodnim propisima i standardima u oblasti javnosti rada.

Takođe, nastavićemo i sa tradicionalnim konferencijama za medije, akcijom "Otvorena vrata" i redovnim informisanjem javnosti o svim bitnim aktivnostima u crnogorskom sudstvu jer je isto u liniji naših postavljenih strateških ciljeva, a to je, između ostalog, veća transparentnost i dostupnost sudova građanima Crne Gore. Crnogorske sudije i sudska administracija biće i dalje odlučni i posvećeni realizaciji tog cilja i izazova, a sudstvo vjerujemo i dalje po svim pokazateljima najotvoreniji pravosudni organ u našoj državi.