O sudu

OSNOVNI SUD U HERCEG NOVOM
 


* ISTORIJAT

Prije donošenja Zakona o uređenju narodnih sudova iz 1946. godine  ( Sl. FNRJ 51/46 od 26.06.1946. godine ) , Sud u Herceg Novom je postojao i funkcionisao za vrijeme postojanja tri različite države : Mletačke Republike, Austro - Ugarske monarhije i Kraljevine Jugoslavije u čemu se ogleda kontinuitet ove institucije. U okviru svoje nadležnosti ovaj sud vodio je i zemljišne knjige po Austrijskom zemljišno - knjižnom sistemu i to od 1888. godine do stupanja na snagu Zakona o državnom premjeru, katastru i upisima prava na nepokretnostima ( Sl.list SRCG br.25/84 ) , što je praktično značilo sve do 1995. godine obzirom na prelazne odredbe citiranog zakona.

Zakonom o uređenju narodnih sudova iz 1946. godine  ( Sl.list FNRJ 51/46 od 26.06.1946. god.)  prvi put je normativno regulisano postojanje dotadašnjih sreskih sudova u okviru novoformirane države , pa je tako tadašnji Sreski sud u Herceg Novom određen da priprema sve krivične i građanske stvari za suđenja u vijeću a pored toga i da samostalno obavlja vanparnične i izvršne stvari. Nakon toga zaokruživanjem cjelovitog sudskog sistema donošenjem Zakona o sudovima iz 1954 ( Sl. list.FNRJ 30/54 od 21.07.1954 . godine ),  ovaj Sud nastavlja svoje postojanje još uvijek kao Sreski sud u Herceg Novom, da bi Osnovnim  zakonom o sudovima opšte nadležnosti ( Sl. list SFRJ br.7/65 od 17.01.1965 ) bio preimenovan u Opštinski sud u Herceg Novom, kada je prvi put ograničeno trajanje mandata njegovih sudija na osam godina s tim da mogu biti ponovo birani. U periodu od 1967-1971. godine bio je ukinut odnosno pripojen  Opštinskom sudu u Kotoru, i sve do 1971. godine funkcionisao kao njegovo istureno odjeljenje. Nakon ustavnih promjena iz 1974. godine, odnosno nakon donošenja Zakona o redovnim sudovima iz 1975. godine ( Sl.list SRCG br.31/75 od 30.06.1975. godine ) nastavlja svoj rad kao Opštinski sud Herceg Novi, gdje je nakon zemljotresa iz 1979. godine više puta mijenjao svoju lokaciju, da bi se 1985. godine ponovo vratio na mjesto gdje se i danas nalazi . Najveće promjene nastaju 1990. godine donošenjem novog Zakona o redovnim sudovima ( Sl. list SRCG br.2/90 od 05.02.1990. godine ) , kada mijenja naziv u Osnovni sud u Herceg Novom i kada se nadležnost za izbor sudija prelazi sa organa lokalne samouprave na republički nivo - Skupštinu Crne Gore.


* NADLEŽNOST I ORGANIZACIJA

Osnovni sud u Herceg Novom je nadležan za područje teritorije opštine Herceg Novi.

Osnovni sud je nadležan:
U krivičnim predmetima -  da u prvom stepenu sudi za krivična djela za koja je zakonom propisana kao glavna novčana kazna ili kazna zatvora do 10 godina, bez obzira na svojstva, zanimanje i položaj lica prema kojem se postupak vodi i bez obzira na to da li je djelo izvršeno u mirnodopskim uslovima, za vrijeme vanrednog stanja, neposredne ratne opasnosti ili ratnog stanja, ako za pojedina od ovih krivičnih djela nije određena nadležnost drugog suda,  u prvom stepenu, sudi za krivična djela za koja je posebnim zakonom određena nadležnost osnovnog suda, sprovodi postupak i odlučuje po molbi za brisanje osude, po molbi za prestanak mjera bezbjednosti ili za prestanak pravnih posljedica osude i odlučuje u tim stvarima kad je tu osudu ili mjeru izrekao;

U građanskim predmetima -  da u prvom stepenu sudi u sporovima iz imovinskih, bračnih, porodičnih, ličnopravnih, autorskih i drugih odnosa, izuzev u onim koji su zakonom stavljeni u nadležnost nekog drugog suda, u sporovima povodom ispravke ili odgovora na informaciju sadržanu u sredstvima javnog informisanja i o zahtjevima povodom povrede ličnih prava učinjenih u sredstvima javnog informisanja;
U radno pravnim predmetima - , da u prvom stepenu sudi sporove iz radnog odnosa,o zaključenju i primjeni kolektivnih ugovora, kao i sve sporove između poslodavaca i sindikata, o primjeni propisa o štrajku, o izboru i razrješenju organa u preduzećima i drugim pravnim subjektima;
U ostalim pravnim stvarima -  da u prvom stepenu, rješava vanparnične predmete, ako Zakonom o Sudovima nije drukčije određeno, rješava izvršne stvari i sporove koji nastanu u toku ili povodom izvršnog postupka, ako ovim zakonom nije drukčije određeno, odlučuje o priznavanju i izvršavanju stranih sudskih odluka, osim onih za koje je nadležan privredni sud, vrši poslove pravne pomoći.
Osnovni sud je nadležan da odlučuje u prvom stepenu i u drugim predmetima, ako
zakonom nije određena nadležnost nekog drugog suda.
Osnovni sud vrši i druge poslove određene zakonom.
Za sudiju može biti birano lice koje je državljanin Republike Crne Gore, ima opštu zdravstvenu i poslovnu sposobnost, koje je diplomirani pravnik, sa položenim pravosudnim ispitom.
Za sudiju može biti birano lice koje pored opštih uslova ima radno iskustvo na
poslovima pravne struke, i to za sudiju osnovnog suda u trajanju od pet godina.

Danas,  Osnovni sud u Herceg Novom ima 8 ( osam sudija, od kojih je jedan predsjednik suda ) i postupa kao prvostepeni u građanskim i krivičnim stvarima.


* SUDSKA ADMINISTRACIJA

Poslove sudske administracije vrše organizacione jedinice u Osnovom sudu u Herceg Novom, i to: služba za poslove sudske uprave i sudska pisarnica.
U  službi za poslove sudske uprave obavljaju se poslovi koji obezbjeđuju pravilan i blagovremen rad i poslovanje suda, a naročito: unutrašnji raspored poslova u sudu; rasporedjivanje sudija-porotnika; poslove koji se odnose na stalne sudske tumače; razmatranje pritužbi i predstavki; vodjenje propisanih evidencija i izvještaja; rad biblioteke i arhive; finansijsko i materijalno poslovanje; postupanje po depozitima, informisanje javnosti o radu suda (organizovanjem konferencija za štampu najmanje jedan put godišnje i na drugi odgovarajući način), praćenje izvještavanja medija o  radu suda  i vođenje evidencija u "Su" upisnik o tome.
U sudu se vodi opšti registar pravnih stavova u koji se u sažetom obliku unose pravni stavovi usvojeni u odlukama suda u pojedinim predmetima (i u odlukama primljenim od Višeg suda) koje su od značaja za sudsku praksu. Sudovi vode i poseban registar, u koji se unose pravni stavovi usvojeni na kolegijumu, sjednicama odjeljenja, savjetovanjima i radnim sastancima sudija. Opšti i posebni registar pravnih stavova vode se odvojeno za svaku pravnu oblast.
            Kada se poslovi praćenja sudske prakse obavljaju na računaru, primjenjuje se jedinstvena metodologija i računarski programi utvrdjeni u Pravosudno informacionom sistemu (PRIS).
            U Sudskoj pisarnici se formiraju posebne organizacione jedinice kao što su prijemna kancelarija i kancelarija za ekspediciju pošte.

           Osnovni poslovi koji se obavljaju u sudskoj pisarnici su: administrativna obrada i vođenje svih knjiga upisnika, imenika i evidencija u sudu, osim poslova sudske uprave; administrativni protok spisa od momenta prijema u sudu do ekspedicije spisa nadležnom organu; davanje osnovnih obavještenja zainteresovanim strankama i učesnicima u sudskom postupku iz službenih evidincija suda; vođenje ročišnika; evidencije ročišta; zakazivanje suđenja; poslovi tehničke obrade sudskih odluka, poziva suda, naredbi, rješenja i drugih pismena u sudskom postupku; poslovi informatičke evidencije rada pojedinih sudija, sudskih odjeljenja, izrade izvještaja o radu suda po pojedinim referatima, sudijama, vrstama predmeta, starosti predmeta; izrada statisičkih izvjštaja o radu suda; naplata sudske takse; izrada pismenih materijala; poslovi organizacije suđenja; neposredno razgledanje i prepisivanje predmeta koji su u postupku pred sudom; izrada prepisa odluka; upotrebe sudskih pečata, kao i druge poslove određene Sudskim poslovnikom. 

U Osnovnom sudu u Herceg Novom sistematizuju se ukupno 17 službeničkih i namješteničkih mjesta sa  36 izvršilaca.

* JAVNOST RADA

Dostupnost javnosti rada Suda, odnosno upoznavanje javnosti sa odlukama, postupcima, pravnim stavovima, inicijativama, predlozima i svim drugim pitanjima iz rada Suda, je osnovni princip rada Suda. To je način kontrole rada Suda i način sticanja povjerenja građana i ukupne javnosti u zakonit rad Suda.