O Osnovnom sudu Nikšić

O OSNOVNOM SUDU

ISTORIJAT
Crnogorsko sudstvo i njegovo ustrojstvo razvijalo se kroz bogatu  crnogorsku istoriju koja nam nudi pregršt ustavnih i sistemskih rješenja nastanka i organizovanja sudske vlasti .Tako je Zakonom o uređenju redovnih sudova za Kraljevinu Srba Hrvata i Slovenaca od 24.09.1928.godine predviđeno da sudsku vlast vrše redovni sudovi: Sreski, Okružni, Apelacioni i Kasacioni sud, pa je tako za srez nikšićki, organizovan  Sreski sud sa sjedištem u Nikšiću.
Uredbom o ustanovljenju narodnih sudova u Crnoj Gori (Sl.list NRCG br.8 od 17.12.1945 .godine) utvrđuju se vrste svih sudova u NR Crnoj Gori i Narodna Republika Crna Gora na osnovu zakonodavnih ingerencija donosi poseban zakon o izboru narodnih sudija i presuditelja u Crnoj Gori (Sl.list NRCG br.7 od 29.11.1945.godine ) po kom zakonu su predviđeni narodni sreski sudovi, narodni okružni sudovi i Vrhovni sud Crne Gore. Zakon o uređenju narodnih sudova od 26.06.1946.godine predvidio je u svojoj organizaciji Sreski  sud, Okružni i Vrhovni sud . Po ovim propisima za srez Nikšićki ustanovljen je Sreski sud u Nikšiču.
Ustav Narodne Republike Crne Gore koji je donijela Ustavotvorna skupština  Narodne Republike Crne Gore 31.12.1946. godine (Sl.list NRCG br.2/1947 od 15.01.1947.godine) određuju se organi pravosuđa u NRCG i to: Vrhovni sud, Okružni i Sreski sudovi, s tim što se zakonom mogu osnivati posebni sudovi za određene vrste sporova. U narednom periodu SRCG je konstituisana kao državna socijalistička demokratska zajednica zasnovana na vlasti radnog naroda i samoupravljanja u okviru političkog i državno pravnog ustrojstva SFRJ.Tako, sudsku funkciju prema Ustavu SRCG iz 1963.godine vrše sudovi opšte nadležnosti: Opštinski sudovi koji se osnivaju za područja jedne ili više opština,Okružni sudovi koji se osnivaju za područja dva ili više opštinskih sudova i Vrhovni sud Crne Gore. Tako je ustanovljen i Opštinski sud u Nikšiću sa utvrđenom teritorijom svoje mjesne nadležnosti predviđene članom 4 Zakona o sudovima opšte nadležnosti (Sl. list SRCG br.27/66 od 20.12.1966. godine).
Ustav SRCG, koji je donijela Skupština SRCG 25.02.1974.godine (Sl.list SRCG br.5/74) propisuje da sudsku funkciju ostvaruju redovni sudovi, kao organi državne vlasti i samoupravni sudovi (sudovi udruženog rada, izabrani sudovi,arbitraže i drugo ). Prema Zakonu o redovnim sudovima (Sl.list SRCG br.31 od 30.06.1975.godine ) redovni sudovi su: opštinski sudovi, okružni sudovi, okružni privredni sudovi i Vrhovni sud SRCG. Opštinski sudovi obrazovani su prema teritorijalnoj nadležnosti, pa je tako za teritoriju Opštine Nikšić  obrazovan Opštinski sud  u Nikšiću.
 
Skupština Crne Gore na sjednici dana 14.11.1991.godine donijela je Zakon o redovnim sudovima (Sl.list SRCG br.48/1991 od 28.11.1991.godine) prema kom su redovni sudovi: osnovni sudovi, viši sudovi,privredni sudovi i Vrhovni sud Crne Gore. Zakonom o redovnim sudovima (Sl.list SRCG br.48/91 i 18/92 ), koji je stupio na snagu 06.12.1991.godine utvrđeno je da su redovni sudovi: osnovni sudovi ,viši sudovi ,privredni sudovi i Vrhovni sud Republike Crne Gore. Nov naziv sudova prvog stepena- Osnovni sudovi zamjenjuje dotadašnji naziv Opštinski sudovi. Stvarna nadležnost Osnovnih sudova je istovjetna sa nadležnošću Opštinskih sudova. Tako je Opštinski sud Nikšić preimenovan u Osnovni sud Nikšić.
 
Prema Zakonu o sudovima donijetom na Skupštini Republike Crne Gore 07/08.06. 1995.godine ustanovljena je sledeća vrsta sudova : osnovni  sudovi, viši sudovi, privredni sudovi i Vrhovni sud Crne Gore, pa je tako i za opštinu Nikšić ustanovljen Osnovni sud u Nikšiću. Takođe, Osnovni sud u Nikšiću ustanovljava se  i Zakonom o sudovima Republike Crne Gore 2004. godine ( "Sl. list RCG" br. 49/2004), Zakonom o sudovima Crne Gore ("Sl. list CG" br. 22/2008 i "Sl. list CG" br. 39/2011) i konačno  Zakonom o sudovima Crne Gore ("Sl. list CG" br. 11/2015).
 
U daljem radu i pregalaštvu nosioci sudijske funkcije nosiće se mišlju :
 
„Što je to dijeliti pravdu junački: to je biti svjesno proniknut svetinjama pravde, to je biti nadahnut pisanim i nepisanim zakonima, to je neustrašivost sudije pred voljom samovolje ili usovnosti...
(Besjeda Knjaza Nikole I Petrovića, 07/20.12.1902. povodom proglašenja Nikoljdanskih –
reformskih sudskih zakona, 06/19.12.1902).“