GODIŠNJA KONFERENCIJA O KULTURALNOJ DIPLOMATIJI

– SVIJET BEZ ZIDOVA-
 
Berlin, 7-10.11.2014.
 
 
IZLAGANJE PREDSJEDNIKA VRHOVNOG SUDA CRNE GORE
 
„LJUDSKA PRAVA I NJIHOVA ZAŠTITA RUŠI SVE ZIDOVE“
 
 
 
Poučeno iskustvima iz prošlih vjekova, savremeno demokratsko društvo neizostavno zahtijeva jaku pravnu državu, vladavinu prava, a prevashodno priznanje i poštovanje ljudskih prava, ravnopravnost svakog pojedinca u ostvarivanju svojih prava i sloboda, kao i adekvatnu pravnu zaštitu u slučaju njihovog ugrožavanja ili povrede.
 
Mir, demokratija i druge osnovne društvene vrijednosti nezamislive su bez ličnog razvoja, uživanja zajamčenih sloboda i prava, ali i poštovanja i osjećaja za druge.
 
Značaj prava pojedinca i društva u cjelini prepoznata su od međunarodne zajednice kao temeljni dio civilizacije bez kojih nema ekonomskog, političkog, socijalnog i kulturno prosperiteta.
 
Univerzalnost ljudskih prava, neophodnost njihovog svevremenog trajanja i uživanja, pripadnost prava svakom pojedincu bez razlike, tekovine su koje je na međunarodnom nivou prvi put donijela Univerzalna deklaracija o ljudskim pravima, kao najviši i najvažniji izvor ljudskih prava.
 
Čovječanstvo se nije zaustavilo na tome, pa je dalje produbljivanje i ukazivanje na potrebu jačanja i poboljšanja zaštite ljudskih prava nastavljeno kroz usvajanje niza akata - deklaracija, konvencija, paktova, donijetih na međunarodnom i evropskom nivou.
 
Međutim, istorijski razvoj svijeta, a naročito ratna dešavanja svojstvena prošlom, 20. vijeku, u pogledu garancije društvenih vrijednosti pokazala su nemoćnost država da same urede sistem zaštite prava, nametnuvši potrebu stvaranja međunarodnih organizacija, institucija i pravno obavezujućih akata, kroz koje se individualizira postojanje međunarodne zajednice.
 
U tom smislu, a posmatrajući značaj koji ima za evropske države, neophodno je  spomenuti Evropsku konvenciju o ljudskim pravima i osnovnim slobodama koja je od suštinskog značaja za promovisanje i zaštitu ljudskih prava na Starom kontinentu.
 
Svjesni suvereniteta i jednakosti svake države članice Savjeta Evrope, konvencijsko pravo je danas od neprocjenjivog značaja za svakog građanina Evrope, jer se kroz njegovo postojanje i primjenu, primat u odnosu na unutrašnji pravni poredak, dopunjuje nacionalni pravni sistem, afirmišu jednake vrijednosti, a državi stvara obaveza da se kod ostvarivanja i garancije ljudskih prava i sloboda čovjeka, mira i bezbjednosti, moraju poštovati međunarodni standardi.
 
Ukoliko možemo govoriti o stvaranju jedinstvenog evropskog modela ljudskih prava, onda upravo govorimo o Evropskoj konvenciji i delegaciji zaštite prava na Evropski sud za ljudska prava, što predstavlja civilizacijski iskorak od izuzetnog pravnog značaja za svakog pojedinca, bez obzira na nacionalnost, pol, starosnu dob, porijeklo, imovinske i druge prilike.
 
Potreba postojanja imperativnih međunarodnih regula za očuvanje mira i bezbjednosti i međunarodnih pravnih standarda pretpostavka je nesmetanog uživanja ljudskih prava, a to nam upravo pruža Evropska konvencija i sudska praksa Suda u Strazburu.
 
Konvencija o ljudskim pravima i Evropski sud posljednja su šansa građanima Evrope da zaštite svoja prava koja im u matičnim državama nisu zaštićena ili pak ne u dovoljnoj mjeri, u čemu se upravo ogleda izuzetan i nemjerljiv značaj konvencijskog prava i njegove pune sudske zaštite bez obzira koje nacionalnosti je podnosilac predstavke.
 
Poštovane ekselencije,
 
Pad Berlinskog zida, simbola podjele Njemačke i sukoba Istoka i Zapada, posljedično su dovele do njenog ujedinjenja, a potom i do političkih i demokratskih procesa i preobražaja širom Evrope. Ideje i vrijednosti koje su bile vodilje te čuvene 1989. godine 25 godina kasnije nose mudrost i potrebu kritičkog preispitivanja i analize.
 
Porast broja novonastalih evropskih država nakon pada Berlinskog zida, prelazak na tržišnu privredu zemalja Centralne i Istočne Evrope, tranzicija socijalističkog društva u kapitalističko, prošla ratna dešavanja, važnost i uloga Evropske unije, aktuelni politički sukobi, neminovno stavljaju u prvi plan pitanje zaštite ljudskih prava i sloboda svakog Evropljanina.
 
Države i međunarodne organizacije kao subjekti međunarodnog prava svjesne su nužnosti jačanja njegove efikasnosti kako bi sistem zaštite ljudskih prava bio unaprijeđen, unificiran i što manje zavisan od ekonomskog razvoja nekog društva.
 
Nažalost. četvrt vijeka kasnije od pada Berlinskog zida, u 21. vijeku, u Evropi i svijetu još uvijek postoje zidovi, istina oni nevidljivi, koji vode političkom, kulturnom i socijalnom podvajanju, a samim tim i diskriminaciji u uživanju ljudskih prava i sloboda.
 
Kao nosioci visokih, odgovornih funkcija i donosioci odluka u našim državama, moramo podignuti glas za netolerisanje svakog vida društvenog ili pravno nedozvoljenog razlikovanja, odvajanja i isključivanja u uživanju prava i osnovnih sloboda, a naročito ranjivih kategorija lica. Zbog toga, sve institucije nacionalnih sistema moraju biti spremne da njeguju vrijednosti modernog društva, da u svakom trenutku zakonito i adekvatno odgovore i suzbiju bilo koji oblik diskriminacije, jer je to preduslov uživanja ljudskih i ostalih prava i sloboda, a naročito poštovanja dostojanstva i različitosti čovjeka.
 
U vremenu razlikovanja država na one koje su članice Evropske unije i na one koje na to pretenduju, moramo srušiti sve prepreke koje stoje na putu zaštite ugroženih ili povrijeđenih prava, promocije mira i globalne sigurnosti, jer je to jedini način da vrijednosti pada Berlinskog zida, tolerancija i poštovanje različitosti, vode ravnomjernom ekonomskom, društvenom razvitku i progresu Evrope, a samim tim i napretku njenih građana.
 
Na tom putu, crnogorsko sudstvo je u potpunosti posvećeno pružanju jednake pravne zaštite svima, kako bi svaki pojedinac, bez obzira na nacionalnost, ličnu posebnost, opredjeljenje i svojstvo, ostvario i zaštitio prava i slobode garantovane domaćim i međunarodnim propisima.
 
Na kraju, vjerujem da samo zajedničkim snagama, odgovornom politikom, poštovanjem različitosti, čvrstom voljom i snagom možemo srušiti postojeće zidove, politički, kulturno i socijalno ujediniti Evropu i zaštititi ljudska prava i osnovne slobode koje su preduslov razvoja Starog kontinenta i naših matičnih država. Ljudska prava i njihova zaštita dovoljan su razlog za rušenje svih barijera između naroda i predrasuda koje nosi njihova različitost.
 
U toj vjeri, zahvaljujem se na pozivu da učestvujem na ovako važnoj konferenciji i želim nam svima uspješan i polodotvoran rad.
 
PREDSJEDNIK SUDA
VESNA MEDENICA


Ostale informacije