Regionalna koferencija

09. novembar 2011, hotel "Maestral" Pržno
 
Obraćanje predsjednika Vrhovnog suda Vesne Medenice
 
 
 
            Dame i gospodo, učesnici ove značajne Regionalne konferencije, cijenjeni sudski vještaci, vaše ekselencije,
 
 
            Dozvolićete mi da u uvodnom dijelu pozdravim održavanje ovako značajne Regionalne konferencije na kojoj će se u dva dana raspraviti veoma značajne teme, a osnov tih rasprava biće etika.
 
            U našem sudskom sistemu fundamentalnu i stalnu prisutnu ulogu imaju svjedoci-stručnjaci poznati kao sudski vještaci i njihovu ulogu treba posmatrati sa aspekta primjene Evropske konvencije o ljudskim pravima, naročito instituta jednakosti u sredstvima.
 
            Institucija samog sudskog vještaka i njegova uloga u postupku, kao i etika u njegovom radu, naročito je aktuelna tema u okolnostima kada uveliko traju reforme u pravosudju i kada se donose i primjenjuju novi zakoni.
           
            I sudstvo i vještaci imaju motiv da unaprijede svoj rad upotrebom novih tehnika i teorija, kao i da poboljšaju izvještaje korišćenjem novih i uspješnijih metoda. Izbor metoda je važan dio vještačenja koji će još više dobiti na značaju.
 
            Postupak utvrdjivanja činjenica na tražene okolnosti mora biti zasnovan na najvišim stručnim saznanjima i uz primjenu naučnih i stručnih metoda i modela, čijom se prezentacijom i obrazloženjem eliminiše svaka proizvoljnost i nepristrasnost i pokušaj nametanja paušalnih ocjena i verbalnih zaključaka.
 
            Utvrdjivanje činjenica na takav način iz oblasti koje sudu nijesu poznate osnovni je zadatak vještaka, iz kojih razloga se i posao koji obavljaju vještaci smatraju poslovima od posebnog značaja za rad pravosudnih organa i od posebnog društvenog interesa.
 
            Medjutim, da bi vještaci odgovorili u punoj mjeri zahtjevima koji se postavljaju ispred njih moraju poštovati odredbe etičkog kodeksa koji odredjuje odnos vještaka prema radu na vještačenju, prema sudu, organu pred kojim se vodi postupak, odnosno drugog naručioca vještačenja, kao i odnos prema strankama i drugim sudskim vještacima.
 
            Osnovna dužnost vještaka je da se u obavljanju svog zadatka obavezno drži propisa o vještačenju, da savjesno ispunjava sve dužnosti koje proizilaze iz njegovog poziva, da čuva ugled sudskih vještaka i svojim radom i ponašanjem opravdava povjerenje pravosudnih i drugih organa i stranaka.
 
            U svom radu mora primjenjivati naučna dostignuća, pravila struke i vještine objektivnog, nezavisnog i stručnog utvrdjivanja činjenica, kritički i sa jednakom pažnjom mora razmotriti zahtjev svih subjekata te nepristrasno dati svoj nalaz i mišljenje.
 
            Vještak nema pravo da se izjašnjava o pravnim pitanjima već o stručnim pitanjima koja se nalaze u sferi njegovog stručnog znanja, a to zasnovano na objektivnom opažanju o predmetu vještačenja, sa konačnim mišljenjem koji je proizvod dobijenih rezultata na osnovu neposrednog opažanja.
 
            Ono što je bitno, a što gotovo svi etički kodeksi sadrže jeste to da vještak mora stalno proširivati i obnavljati svoje stručno znanje, stalno pratiti razvoj svoje struke, primjenjivati postojeće standarde za vještačenje i u tom smislu, u okvirima pripadajuće grupe i sekcije udruženja, provjeravati svoje stavove i mišljenja te tražiti konsultacije sa ostalim članovima iste struke i specijalnosti u složenim pitanjima i zadacima, naročito kada je riječ o predmetima po kojima je obavljeno jedno ili više vještačenja.
 
            Vještaci moraju čuvati tajnu i to ih obavezuje da ne daju obavještenja o onome što su saznali prilikom vještačenja, iz spisa na raspravi ili na drugi način, nikome osim naručiocu vještačenja.
 
            Vještak mora imati izgradjen odnos prema sudu jer je dužan da se u traženom roku odazove pozivu suda i da da svoj nalaz i mišljenje. Sud mora obavijestiti o razlozima za svoje eventualno izuzeće ili o eventualnim radnjama koje je kao vještak provodio u konkretnom predmetu.
 
            Časna je dužnost vještaka jer on svoje stručne, intelektualne i fizičke sposobnosti posvećuje izvršavanju zadataka vještačenja bez obzira na rasnu, nacionalnu, vjersku ili političku pripadnost i društveni ili ekonomski položaj stranaka.
 
            On mora izbjegavati kontakt sa strankama, osim onih koji se odnose na naručeno vještačenje i to radi utvrdjivanja činjenica potrebnih za vještačenje.
 
            Medjusobni odnos vještaka mora biti odnos saradnje, razmjene stručnih saznanja, nabavke stručne literature, stalnog učestvovanja na stručnim skupovima, savjetovanjima, seminarima i slično, a u cilju stvaranja standarda za vještake i specijalizacije u radu.
 
            Koliko je etika važna u svim segmentima postupanja sudskih vještaka vi ćete sami reći, a etika će vas sačuvati od bilo koje diskvalifikacije i sumnje u vašu nepristrasnost.
 
            Želim Vam uspjeh u radu, sa željom da ovakvih konferencija bude još više jer upravo one razvijaju osjećaj privrženosti struci i etici.


Ostale informacije